Traditionele architectuur



Kozolec en Toplar

‘Als het hooi gedroogd wordt aan een hooirek, dan weet je dat je in Slovenië bent.’ De kozolec, zoals de Slovenen dit type hooirek noemen, vindt men terug in het hele land, behalve in Prekmurje en in delen van Primorska. Wegens de vochtige omstandigheden in de bergen duurde het lang voordat gras tot hooi kon drogen. Hierdoor hing men het gras op aan de Kozolec, zodat de wind het drogingsproces versnelde. Tot aan het einde van de 19e eeuw werd de kozolec slechts als een hulpmiddel gezien dat het werk van de boeren verlichte en het land productiever maakte. Aan dit beeld kwam een einde toen de Sloveense kunstenaar Ivan Grohar de kozolec als hoofdvoorwerp in zijn schilderijen gebruikte. Vandaag de dag is de kozolec een nationaal icoon. De enkele kozolec is echter niet uniek aan Slovenië, de toplar daarentegen wel.

Klopotec

‘Als je de wijngaarden kunt horen, dan weet je dat je in Slovenië bent.’ De klopotec is een molenachtige ratel die aan het einde van de zomer in de Oost-Sloveense wijngaarden wordt geplaatst om de vogels af te schrikken. Het vrolijk ratelende geluid voorspelt goed nieuws. Het kondigt een goede oogst aan en verblijdt het hart van elke wijnliefhebber. Dat is de reden waarom de ‘klopotec’ een belangrijk visueel en akoestisch kenmerk van de Sloveense wijnbouwregio’s is. Hoewel de klopotec niet uniek is aan Slovenië (komt ook in Zuidoost-Oostenrijk en Noordoost-Kroatië voor), wordt deze in de regio’s Slovenske gorice, Haloze en Prlekija als nationaal symbool gezien.

De molen heeft vier, zes of acht wieken en een as met een ‘staart’, zodat de constructie automatisch de juiste windrichting oppakt. Als de as draait worden de houten hamers opgetild uit hun rustpositie. Als ze weer terugvallen geven ze een ritmisch geluid af op een houten klankbord. De kwaliteit van het geluid is afhankelijk van het type hout waarvan de hamers en klankbord gemaakt zijn.

Het Sloveense woord klopotec (in sommige dialecten klapoc) is afkomstig van het werkwoord ‘klopotati’, wat ‘rammelen’ betekent.

Plavajoči mlini

De rivier de Mura is een rustige rivier dat bekend staat om zijn traditionele drijvende houten watermolens, die werden gebruikt voor het malen van tarwe, maïs, boekweit en spelt. Tot een paar decennia geleden waren er nog goed 40 molens aan het werk. Helaas is hier een eind aan gekomen, waardoor de meeste van hen zijn weggehaald. Vandaag de dag zijn er nog enkele perfecte reproducties van deze traditionele watermolens te bezichtigen, waar het nog steeds mogelijk is om versgemalen producten te kopen. De bekendste en mooiste zijn ‘Babičev mlin na Muri’ en Plavajoči mlin na Muri (Otok Ljubezni).

Kašča / Shramba

Naast de beroemde kozolec is er nog een bouwwerk dat de aandacht verdient, namelijk de ‘Kašča’, oftewel de graanschuur. De esthetische waarde van de Sloveense graanschuren is hoog. Ze zijn bescheiden, oprecht, en typisch voor Slovenië. Per regio kunnen de graanschuren een ander uiterlijk hebben, wat te maken heeft met de voorradige bouwmaterialen en de weersomstandigheden. Een goede locatie om een aantal van deze graanschuren te bekijken is het museum "MMK" in Kamnik en parkmuseum Mozirski gaj in Mozirje.

Rurale huizen / Boerderijen

Wie Slovenië doorkruist zal de grote verscheidenheid aan bouwstijlen opvallen. De meest interessante bouwwerken zijn ongetwijfeld de landhuizen en boerderijen in de typische stijl van de regio. De bergachtige landschappen zorgde ervoor dat de bewoners in en rondom hun eigen woonomgeving bleven, waardoor de boerderijen van de locale grondstoffen werden gebouwd. Hierdoor is er op het kleine grondgebied van Slovenië een enorme verscheidenheid aan boerderijen te vinden, die tot op de dag van vandaag hun karakter van vroeger hebben weten te behouden.

In Slovenië zijn de oude boerderijen in vier hoofdtypen te onderscheiden en kennen per hoofdtype een aantal regionale varianten:

Alpen-stijl
Gorenjska hiša
Koroška hiša
Škofjeloško-Cerkljanska hiša
Bovška hiša / Bovško-Trentarski tip hiša / Trentarska hiša

Mediterrane-stijl
Kraška hiša
Istrska hiša
Vipavska hiša
Briška hiša
Severno Primorska

Centraal-Slovenië-stijl
vzhodno osrednjeslovenska hiša
zahodno osrednjeslovenska hiša
Notranjska hiša

Pannonische-stijl
Pomurska hiša
Belokranjska hiša


Weersverwachting Slovenië



Vreme

Po = ponedeljek = maandag
To = torek = dinsdag
Sr = sreda = woensdag
Če = četrtek = donderdag
Pe = petek = vrijdag
So = sobota = zaterdag
Ne = nedelja = zondag

Advertenties

Advertenties